Krzywa Wieża w Pizie – historia, ciekawostki, zwiedzanie

Najważniejsza informacja na start brzmi: w 2026 roku bilet wstępu na Krzywą Wieżę w Pizie z pakietem katedra i wieża kosztuje 20 euro, a bilet łączony na wszystkie zabytki Placu Katedralnego to wydatek 27 euro. Obiekt powstawał od 1173 roku, a jego przechył wynika z niestabilnego podłoża i zbyt płytkich fundamentów. W dalszej części poznasz historię, ciekawostki i aktualne zasady zwiedzania.

Gdzie znajduje się Krzywa Wieża w Pizie?

Torre Pendente stoi w północno-zachodniej części Pizy, w regionie Toskania. Dokładny adres to Piazza del Duomo 56126 Piza, a sam plac znany jest powszechnie jako Plac Cudów, czyli Piazza dei Miracoli. Kompleks leży między rzekami Arno i Serchio.

Co zobaczymy na Placu Cudów?

Plac Katedralny został wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1987 roku jako jeden z najwspanialszych zespołów religijnych w Europie. Obok dzwonnicy znajdują się tam inne arcydzieła średniowiecznej architektury, a także dwa muzea.

Do głównych obiektów należą:

• katedra Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, której budowę rozpoczęto w 1064 roku,
• baptysterium św. Jana z 1152 roku,
• kampanila, czyli Krzywa Wieża, wznoszona od 1173 roku,
• cmentarz Camposanto, budowany od 1277 roku.

W katedrze i baptysterium znajdują się dzieła rzeźbiarzy Nicoli i Giovanniego Pisano. Tuż obok placu działają Muzeum Sinopie oraz Muzeum Katedralne, a około 600 metrów dalej leży Piazza dei Cavalieri z renesansowym Palazzo della Carovana. W samej Pizie warto też zobaczyć dzwonnicę kościoła San Nicola.

Jak dotrzeć do Pizy?

Do miasta można dotrzeć samolotem, pociągiem, autobusem lub samochodem. Port lotniczy w Pizie znajduje się około 3 km od wieży, więc spacer po lądowaniu nie zajmuje dużo czasu. Podróż koleją z Rzymu, Florencji, Mediolanu czy Cinque Terre trwa od jednej do kilku godzin.

Podróż samochodem z Polski zajmuje około 15 godzin. Dla osób podróżujących z innych miast Toskanii wygodne są również połączenia autobusowe, a sama Piza leży nad rzeką Arno.

Dlaczego Krzywa Wieża w Pizie jest krzywa?

Główna przyczyna tkwi w podłożu, na którym stanęła budowla. Gleba w tym rejonie składa się głównie z gliny, piasku i muszli, a fundamenty miały zaledwie około 3 metrów głębokości. Przy masie całkowitej wynoszącej 14 700 ton taka konstrukcja zaczęła nierównomiernie osiadać już po wzniesieniu trzeciego piętra w 1178 roku.

Budowa rozpoczęła się w 1173 roku, gdy Republika Pizy była potęgą handlową i militarną, i po osiągnięciu trzech kondygnacji została przerwana na blisko sto lat. Przez ten czas Pizańczycy prowadzili walki z Florencją, Genuą i Lukką, a długa przerwa paradoksalnie pomogła – grunt zdążył się ustabilizować i budowla nie runęła. Po wznowieniu prac architekt Giovanni di Simone dobudował kolejne trzy poziomy, ale wykonanie wyższych pięter po stronie krótszej pogłębiło przechył. Ostatecznie w 1372 roku, po 199 latach, dodano ostatnią kondygnację z dzwonami.

W 1990 roku kąt nachylenia osiągnął 5,5 stopnia i obiekt zamknięto dla zwiedzających. Projekt stabilizacji trwał do 2001 roku pod kierunkiem profesora geotechniki Michele Jamiolkowskiego z Politechniki Turyńskiej. Od północnej strony ustawiono obciążenie ze sztab ołowianych o masie 900 ton, a spod fundamentów stopniowo wybierano grunt. W efekcie przechył zmniejszono o około 40 cm, a późniejsze pomiary, między innymi prowadzone przez Nunziante Squeglia z Uniwersytetu Pizy, potwierdzają stabilność budowli.

Architektura i konstrukcja Krzywej Wieży

Kampanilę wzniesiono na planie okręgu o średnicy 15,5 metra. Całkowita wysokość po stronie wyższej to 56,60 metra, a po stronie niższej 55,80 metra. Pierwotnie planowano około 60 metrów, ale korekty i osiadanie zmieniły końcowy wymiar.

Wymiary i materiały

Do budowy użyto przede wszystkim białego marmuru, a także wapienia i kamienia. Obiekt ma osiem kondygnacji, a jego ciężar szacuje się na 14 700 ton. Wysokość ujęta w części opracowań wynosi 54,98 metra, jednak różnice wynikają z punktu pomiaru.

Dzwony i wnętrze

Na ostatnim piętrze znajduje się siedem dzwonów, z których każdy odpowiada innej nucie. Ze względu na ryzyko wibracji dzwony są obecnie rzadko używane. Na szczyt prowadzą wewnętrzne, kręte schody liczące 251 stopni, a pokonanie ich zajmuje około 30 minut.

Styl i detale architektoniczne

Budynek reprezentuje styl romański, ale ostatnia kondygnacja ma już cechy gotyckie. Elewacje zdobią ażurowe galeryjki kolumnowe otaczające sześć środkowych pięter. W architekturze widać też wpływy bizantyjskie i muzułmańskie, na przykład w zewnętrznych obwódkach z czerwonego i białego marmuru. Za projekt odpowiadają między innymi Diotisalvi, Giovanni di Simone, Giovanni Pisano oraz Guglielmo i Bonanno Pisano.

Jak zwiedzać Krzywą Wieżę w Pizie?

Wejście na wieżę odbywa się w wyznaczonych godzinach i na podstawie biletu kupionego na konkretny dzień oraz godzinę. Liczba miejsc jest ograniczona, dlatego bilety warto rezerwować online z wyprzedzeniem. Przed wejściem odbywa się kontrola osobista, a większe bagaże trzeba zostawić w przechowalni.

Bilety i ceny

W sprzedaży dostępne są dwa główne pakiety biletowe. Poniższa tabela pokazuje aktualne ceny w 2026 roku:

Nie ma biletów ulgowych dla dzieci i młodzieży, a osoby poniżej 8. roku życia w ogóle nie mogą wejść na wieżę. Osoby z niepełnosprawnościami wraz z towarzyszem mają darmowy wstęp, ale wejście przysługuje wyłącznie przed 10:00 lub w ostatnich dwóch godzinach przed zamknięciem. Spóźnienie na wyznaczoną godzinę oznacza utratę biletu.

Zasady zwiedzania i dostępność

Kompleks Duomo jest otwarty najczęściej w godzinach 9:00–18:00, latem wieżę można zwiedzać nawet do 22:00. Katedrę zazwyczaj otwiera się od 10:00 do 18:00. Krzywa Wieża nie jest dostosowana do potrzeb osób z ograniczoną mobilnością, a pokonanie 251 stopni wymaga dobrej kondycji.

Jakie ciekawostki skrywa Krzywa Wieża?

Z budowlą wiąże się wiele mniej znanych wydarzeń, od eksperymentów naukowych po losy z czasów II wojny światowej. Do mniej znanych faktów należą:

• Galileusz według legendy zrzucał z niej kule o różnej masie, by obalić teorię Arystotelesa o prędkości spadania ciał.
• W 1934 roku Benito Mussolini nakazał wiercenie otworów i wlewanie betonu, co pogłębiło przechył zamiast go skorygować.
• Podczas II wojny światowej amerykański żołnierz Leon Weckstein nie ostrzelał wieży, mimo że Niemcy używali jej jako punktu obserwacyjnego.
• Budowla przetrwała co najmniej cztery trzęsienia ziemi dzięki miękkiemu podłożu amortyzującemu wstrząsy.
• W samej Pizie znajduje się kilka innych pochylonych budowli, między innymi dzwonnica kościoła San Nicola.

Krzywa Wieża przetrwała co najmniej cztery silne trzęsienia ziemi, ponieważ niestabilny grunt pod nią działał jak naturalny amortyzator.

W 2023 roku obchodzono 850-lecie położenia kamienia węgielnego. Z tej okazji Opera Primaziale Pisana, organizacja opiekująca się zabytkiem, przygotowała bicie dzwonów, iluminację oraz koncert fortepianowy Ramina Bahramiego na schodach katedry. W repertuarze znalazły się utwory Bacha, Mozarta, Beethovena, Brahmsa i Chopina.